Van Uzaktaki Mavi

akdamar.jpggunbatimi.jpgHASAN ARVAS Van ve çevresinin coğŸrafya ve savunma bakımından önemli bir konumu olduğŸu için çok eski dönemlerden beri burası yerleşŸim alanı olmuşŸtur. ÇişŸitli arkeolojik araşŸtırmalar sonucunda YenitaşŸ ö‡ağŸı”ndan, Kalkolotik ö‡ağŸ”da ve Tunç ö‡ağŸı”nın başŸlarında bu yöreye yerleşŸme olduğŸu kesinlik kazanmışŸtır. Ancak, Van Urartular zamanında (M:900-600) önem kazanmışŸtır. O zaman adı

TuşŸba olan Van şŸehri yaklaşŸık 300 yıl Urartu devletine başŸkentlik yapmışŸtır. İ.Sardur TuşŸba”nın özünü teşŸkil eden Van Kalesi”ni kurmuşŸtur. Van adı Urartu”ca Biane adının zamanla Viane, daha sonra Van”a dönüşŸmesinden oluşŸmuşŸtur.

Van şŸehri M.ö–. 2000 yıllarında DoğŸu Anadolu yaylasına yayılan ve dilleri Türkçe”ye benzeyen Hurriler”in merkezi Bölgesi olmuşŸtur. Hurri Mitani devletinin Hititler tarafından yıkılması sonucu Nairi (Asurlular) ve Urartular tarih sahnesinde yerlerini almışŸlardır. Urartular sanat, dokumacılık, sulama, bağŸcılık, bahçecilik ve mimari alanlarda çok ileri
durumdaydılar. Bugün Urartular döneminden kalan eserler bütün ihtişŸamıyla ayaktadır.

Van Kalesi güneyinde bulunan eski Van şŸehri

Medler tarafından Urartu krallığŸına son verilmişŸ; Medlerden sonra Persler, Mekadonyalılar, Sasaniler, Romalılar, Bizanslılar; Van Bölgesi”nde egemenlik kurmuşŸlar. 1071 Malazgirt zaferinden sonra bu yöre Türkler”in eline geçmişŸ. Bu dönemde; AhlatşŸahlılar, Selçuklular, İlhanlılar, Karakoyunlular, Akkoyunlular ve Sefeviler Bölgede etkin olmuşŸlardır. Van, Osmanlı Devleti tarafından alınarak önemli bir merkez haline getirilmişŸtir. Osmanlılar döneminde Van, Eyalet statüsü kazanmışŸ olup; 1568-1574 tarihleri arasında 12, 1578-1588”de 27 sancağŸa sahipti. Osmanlı döneminde büyük inşŸa faaliyetlerine mazhar olan Van”da o dönemden kalan cami, kale, köprü, han, hamam vb. eserler bulunmaktadır.

19. Asır”da büyüyen ve gelişŸen Van”da yaşŸıyan Ermeni çeteler dışŸ güçlerin tahrik, teşŸvik ve oyunlarıyla isyanlar çıkarmaya başŸladılar. Birinci Dünya SavaşŸı sırasında 20 Mayıs 1915”te Ruslar, Van”ı işŸgal ettiler. Van”da çok sayıda yerleşŸim yeri Ruslar ve Ermeni çeteleri tarafından yakılıp, yıkılarak yerle bir edildi. İşŸgal ve isyan sırasında Van”da 32.500 Müslüman Türk şŸehit edildi. Katliama uğŸrayan şŸehir halkının geride kalan yaşŸlı, kadın, çocukları ise muhacir olmuşŸtur. 2 Nisan 1918”de kahraman Türk Ordusu, Van”a girerek düşŸman işŸgaline son vermişŸtir.Van, düşŸman işŸgali sonrasında “BağŸlar Mevkii” denilen bugünkü yerine yeniden kurulmuşŸtur. Van 1923 yılında Vilayet olmuşŸ, Cumhuriyet sonrası hızla gelişŸerek çağŸdaşŸ bir kent konumuna ulaşŸmışŸtır.
Van DoğŸu€™da turizmin başŸkenti olmaya aday. Urartu uygarlığŸının başŸkenti oluşŸu, gölü, kedisi, çok özel mutfağŸı, kahvaltı salonları, konuksever halkı ile yerli-yabancı gezginlerin aradığŸı birçok şŸey var
Van€™da.

Van€™ı dünyaya tanıtan, Van€™ın sembolü olan Van Kedisi sevimli, cana yakın, suyla oynamayı seven, yüzmeden hoşŸlanan ilginç bir tür. Van halkı kKapadokya Bölgesi€™ndeki gibi peri bacaları bulunan Van€™ın BaşŸkale İlçesi€™ne bağŸlı Yavuzlar Köyü, turizm açılmayı bekliyor.
 Türkiye€™nin en büyük, Avrupa€™nın 5. büyük gölüdür. Alanı 3764 km²€™dir. Van ili Gürpınar ilçesi Hamurkesen Köyü€™nde, kalenin doğŸusunda bulunan bu caminin girişŸ kapısı üzerindeki kitabesinden öğŸrenildiğŸine göre SeyyidAda, Van merkeze bağŸlı Yaylıkaya köyü DöşŸeme mezrası sınırları içersinde yer almaktadır.

gkemer.jpg
 Eski Van şžehri
Eski Van şžehri Kalenin güneyinde eski şŸehrin kalıntıları bulunuyor. Eski kent, I. Dünya SavaşŸı sonuna kadar yerleşŸime açık olmuşŸ, sonra da tümüyle boşŸaltılmışŸtır.
ö‡arpanak Adası
Kilisenin bulunduğŸu ada Van merkeze bağŸlı Dibekdüzü Köyü mevkidedir. ևarpanak Kilisesi iyi korunarak günümüze ulaşŸılan kiliselerdendir.

 Akdamar Adası
Küçük bir adada uzaktan bile görülebilen bir ihtişŸama sahip Akdamar kilisesi heybeti ve kabartmalarıyla DoğŸu- Hıristiyan mimari sanatının göz bebeğŸi durumundadır.

Kaya Çelebi Camii
Eski Van şŸehrinin Orta Kapı mahallesinde Tebriz kapısına yakın bir alanda bulunmaktadır.

 Hüsrev PaşŸa Camii
Eski Van şŸehrinin Orta kapı mahallesinde yer almaktadır. Caminin kapısı üzerindeki kitabeye göre cami, 1567 yılında Van Beylerbeyi Koca Hüsrev PaşŸa tarafından yaptırılmışŸtır.

 Süleyman Han Camii
Van Kalesi’nde kalenin tam da en yüksek yerinde inşŸa edilen ve minaresi göğŸü delercesine bulutlara doğŸru yükselen Süleyman Han Camisi€™nin tarihinin Hz. Davut’a dayandığŸı rivayet edilir.

GevaşŸ İzzettin şžir Camii
Cami, GevaşŸ ilçe merkezinde HişŸet Mahallesi€™nde bulunmaktadır.

Kızıl Camii
Eski Van€™ın doğŸusunda, Tebriz Kapı Mahallesi€™nde, Ulu Cami yakınında bulunmaktadır. Sinaniye Cami ismi ile de tanınan bu yapının kitabesi günümüze gelemediğŸinden yapım tarihi kesinlik kazanamamışŸtır.

Ulu Cami
Eski Van€™da Tebrizkapı Mahallesi€™nde bulunan cami, günümüze temel seviyesinde duvarları ve tuğŸla minareleri ile gelebilmişŸtir. Kitabesi olmadığŸından yapım tarihi kesin olarak bilinmemektedir
mumin_sevdalisi@hotmail.com

About author

BUNLARDA İLGİNİ ÇEKEBİLİR

1 Comment

  1. memet 18 Nisan 2008 at 19:44

    SLM A HASAN KARDEşžİM MUHTEşžEM ARAşžTIRMIşžSIN VAN MAVİğžİLğžİLYLE HARşžİİKA BİR şžEHİR SELAMLEARRRRRRRR

Leave a reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *