Suya Verdik Halfeti’nin Güllerini

halfeti.jpghalfeti3.jpghalfeti4.jpg

 

 

 

 

HASAN MAHİR Kapanmada perde perde, Halfeti€™nin tülleri. Sönmede ocakları, savrulmada külleri
Hüzünle yoğŸurup, GözyaşŸı ile yıkadık
Fırat€™a verdik bütün siyah gülleri

Fırat bazen hayat olmuşŸ geçtiğŸi topraklara, Bazen hüzün bırakmışŸ arkasından. Türküler Fırat€™a karışŸmışŸ. DüğŸünler Fırat akşŸamlarının günbatımında coşŸkuya ulaşŸmışŸ AğŸıtlarını suya vermişŸ Fırat sevdalıları. Bazen Fırat€™tan aydınlık almak için önünü kesmişŸiz, aydınlık vermişŸ gecelerimize ama yüreğŸimizden çok sayıda şŸehri, anıyı, tarihi, kültürü söküp almışŸ.Bir bahar sabahı düşŸüyoruz güneşŸin arkasına, Fırat€™ın aldıklarını unutup ondan kurtarabildiklerimizi görmek üzere. Gaziantep€™ten; Mozaik medeniyeti Zeugma€™ya, Kelaynak ev sahibi Birecik€™e, yaslı Siyah gül şŸehri Halfeti€™ye ve kayaların yükseğŸine yabancıları kabul etmek istemez gibi duran Rumkale€™ye doğŸru yol alacağŸız.

İlk durağŸımız Belkız/Zeugma Yükselen baraj suları altından son anda kurtulan bu antik kent€™in kimler tarafından kurulduğŸu bilinmiyor. Bir zamanlar Fırat€™ın en sığŸ yerine kurulan bu kent kervan yollarının geçişŸ noktası olduğŸu için gelişŸiyor. GelişŸme yanında sanatı ihtişŸamı da beraberinde getiriyor. Büyük İskender€™in Komutanlarından Selevkos Nikator Mö–. 300€™lü yılarda buraya kendi ismini de katarak Selevkos Euphrates ( Fırat€™ın Silifkesi) ismini veriyor. Burayı Mö– 1. yy ele geçiren Romalılar buraya Köprü/ geçişŸ anlamına gelen Zeugma ismini veriyorlar. Bir rivayette de Kur€™an€™da geçen Hz Süleyman€™la Belkıs Kıssasında geçen Seba kenti olabileceğŸi vurgulanıyor.
Zeugma€™da çıkarılan Mozaikler Gaziantep Müzesinde sergileniyor. Barajın kenarında sadece iki sütun ve villa kalıntılarından başŸka bir şŸey kalmamışŸtır.
       

 Zeugma€™yı Fırat€™ın sularına bırakıp Birecik Kelaynaklarının yolunu tutuyoruz. Kelaynaklar baharda Birecik€™e gelip sonbaharda Nil vadisi, Kızıldeniz sahillerine uçan göçmen kuşŸlar olmalarına rağŸmen sayıları azalınca koruma altına alınmışŸlar. Kelaynakların neden Birecik€™i kendilerine mekan seçtiğŸine gelince, burada bulanan kaylardaki kalsit maddesinin üreme güçlerini artırdığŸını öğŸreniyoruz. 5 yaşŸlarında ergenliğŸe ulaşŸan Kelaynaklar 20/25 yıl gibi uzun bir süre yaşŸıyorlar.
Dünyanın en nadide kuşŸlarından kelaynakları gördükten sonra pusulamızı Halfeti€™ye doğŸrultuyoruz. Halfeti adına ilk rastladığŸımız yer Yeni Halfeti. Buraya devlet tarafından yeni konutlar yapılmışŸ. Burada yaşŸayan insanlar sanki bir yabancı memlekete gitmişŸler gibi bu yeni yerleşŸim yerine alışŸmaya çalışŸıyorlar. Sokakları, bağŸları, bahçeleri, umutları suyun altında kalmışŸ.
          

İnsan elindekini kaybedince daha çok değŸerini anlıyor. Eskiden vadiden akan Fırat Halfeti€™nin bir bölümünü ve köylerini yüreğŸinin derinliğŸine alarak koskoca bir göl olmuşŸ.
    

Halfeti€™nin taşŸ evleri Fırat€™a yada Fırat hayatın içine daha yaklaşŸmışŸ. TaşŸ evlerin aralarında başŸkaldıran nar, incir ağŸaçları asmalar ve buldukları karada açan gelincikler taşŸ dokuya daha bir güzellik katıyor. TaşŸ evlerin küçük avlularında yetişŸtirilen çiçekler pencereden bakıp gelene gidene gülümsüyor. Halfetililer bu çiçekleri bir nevi gelire de dönüşŸtürmüşŸ, yetişŸtirdikleri çiçekleri gelen turistlere satıyorlar.
Evlerin taşŸ duvarlarımdan yollara sarkan güllerin endamına diyecek yok. Ama bir gül var ki o sadece Halfeti€™ye has bir gül. Halfeti€™de güllerin efendisi €œSiyah Gül.€¦€. Siyah Gül sadece burada siyah açıyor. BaşŸka bir memlekete gittiğŸinde siyah açma özelliğŸini kaybediyor. Bu yüzden siyah gül görmek için Halfeti€™ye gelmeye değŸer.
Halfeti€™nden teknelere binip Rumkale€™ye rotamızı çeviriyoruz. Bir zamanlar insanların gülüp oynadığŸı, sokakların, gezip tozduğŸu bağŸların bahçelerin ve anıların üzerinde yüzüyoruz. Bir hüzün melodisi sarıyor yüreğŸimizi. Suya veriyoruz efkarımızı, etrafımızı kuşŸatan sarp kayalıklarda takılıp kalıyor çığŸlıklarımız. İnce bir yağŸmur düşŸüyor Fırat€™ın sularına.
Rumkale görünüyor kayaların en sert noktasında. Eskiden atlı, yaya orduların kuşŸattığŸı Kaleyi önce Fırat€™ın suları kuşŸatıyor. Sonra teknelerle bizler.

Rumkale Mö–. 840 yılında Hitit döneminde yapıldığŸı tahmin ediliyor. Kale stratejik bir noktaya yapılmışŸ. Kalenin Fırat€™la, Merzimen ırmağŸının kesişŸme noktasına yapılmışŸ. Bir yarım ada gibi. Karaya bağŸlanan bölümündeki kayalar kesilerek dev bir hendek oluşŸturulmuşŸ. Kale mimarisinde neresi doğŸal kaya nerede insanın eli değŸmişŸ ayırmak zor.
Rumkale özelikle Hıristiyanlar tarafından önemseniyor. Hz İsa€™nın havarilerinden Yuhanna€™nın İncilleri burada yazdığŸı daha sonra Beyrut€™a kaçırıldığŸı söyleniyor. Kalede Aziz Nerses kilisesi, mescit, Kale içi pazarlar ve çok sayıda tarihi kalıntının olduğŸu görülüyor.
               

Her yerde olduğŸu gibi burada bir efsane çıkıyor karşŸımıza. Aziz Nerses€™in kalede yaşŸayan çok yakışŸıklı bir oğŸlu varmışŸ. Kalenin su ihtiyacını karşŸılamak için kalenin altında bulunan kuyuya her gün iner, suyun aksinde kendini seyredermişŸ. Bir gün iki gün derken, suya yansıyan güzelliğŸine aşŸık olmuşŸ. Etrafındaki hiçbir güzele meyil etmemişŸ. Azizi Nerses oğŸlunun aklını yitirdiğŸini düşŸünerek onu Rumkale yakınlarında bulunan Krala Kızı / Henisli mağŸarasına kapatmışŸ. Bu efsaneden yola çıkarak insanın kendisini beğŸenmesine psikolojide Narsızım isminin verildiğŸi rivayet edilmektedir.
       

Baharın oynak iklimi burada da kendi yüzünü gösterdi Rumkale€™den Halfeti€™ye dönerken. Bir güneşŸ açtı yamaçlardaki sarp kayalara vurduğŸunda kayalar altın sarısı parladılar. Bir yağŸmur damlası düşŸtü Rumkale€™nin surlarına , hava karardı. Fırat öfkelendi her nedense. Dalgalar teknemizi yalpalamaya başŸladı. Halfeti ile aramızda mesafe azaldıkça dalgaların öfkesi daha da arttı.
Kıyıya ulaşŸtığŸımızda Fırat€™ın hırçınlığŸını, öfkesini, tutsaklığŸına verdik. İçimizde bir düşŸ şŸehri, damağŸımızda güzel bir anı, birde ellerimizde siyah güller vardı.

About author

BUNLARDA İLGİNİ ÇEKEBİLİR

2 Comments

  1. nebin türk 06 Ekim 2007 at 14:12

    rumkale, halfeti, zeugma gerçekten görülmeye değŸer yerler. şŸimdilerde büyük tekne ile de gezilebiliyor.
    önceleri sadece halfetiden rumkaleye tekne vardı. şŸuanda Zeugmadan kalkıyor halfeti, rumkaleyi gezebiliyorsunuz.

    bu durumu belirtmek istedim

Leave a reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *