şžİMDİKİ MODA YEMENİ

yemeni3.jpgyemeni2.jpgKEBİR POLAT*   YokluğŸun, fakirliğŸin rengi idi bir zamanlar ayaklarda, kırmızı ve siyah.  ToprağŸın efendisi köylülerin yabana giydikleri şŸehirli bir renkti köylerde. şžimdi ise köylülerin yüzüne bakmadığŸı, zenginliğŸin bir göstergesi olarak çıkıyor önümüze kırmızı, siyah ve diğŸer renkler.  Kırımızı ve siyah rengin kuşŸatmasından çıkıp, renklerin çeşŸitliliğŸi, tasarımların inceliğŸi, modellerin özgünlüğŸü  Yemenileri  sosyetenin gözdesi yapmışŸ.
Kırmızı ve siyah rengi aramak için düşŸtük Gaziantep caddelerine. Eskiden yüzlerce Yemenicinin bulunduğŸu şžehitler caddesine vardığŸımızda; Kemikli Bedesten€™in yanına sığŸınmışŸ. TaşŸ duvarlara iğŸreti tutunmuşŸ, ayakta kalmak için birbirine yaslanmışŸ iki Yemenici bulduk.
Neme dayanmışŸ taşŸ duvarlar ve gama dayanmışŸ iki yemenici. İlk uğŸradığŸımız eski kuşŸağŸı temsil eden Yemenici Recep Usta (Dinçerler) yaşŸı seksenlere dayanmasına rağŸmen, hala kırmızı siyah Yemenilerden ayrılamamışŸ. Dedelerinden kalma yemeniciğŸi sürdürmeye devam ediyor. O eskiden kalma insan siyah ve Kırmızı renklerden vazgeçememişŸ. Bu sebeple geleneksel modellerin dışŸına çıkmamışŸ.
Onun hemen yanı başŸında ise Yemenici Halil ustanın oğŸlu, Orhan usta ( ö‡akıroğŸlu )var. O Babası Halil Ustayı Yemenicilikten vazgeçirmek için babasının yanına gelmişŸ. Ancak siyah ve kırmızı renklerin büyüsüne kapılmışŸ. Bir daha da bu meslekten ayrılamamışŸ. Ancak değŸişŸen ve gelişŸen zamana, ihtiyaçlara göre kendini yenilemişŸ. ֖nce Kırmızı ve Siyah geleneğŸinin dışŸına çıkarak her renge Yemeninin  kapısını açmışŸ. Taleplere göre yeni modeller, motifler gelişŸtirmişŸ. GeçmişŸte köylülerin giydiğŸi Yemeni, sosyetenin vazgeçilmez aksesuarlarından olmuşŸ. şžimdilerde her gün onlarca kişŸi yemeninin büyüsüne kapılıp, yemenicilerin yolunu tutuyor.
ö–zellikle televizyon dizleri, sinema filmlerin de ayak dekorunu tamamlayacak bir aksesuar haline gelmişŸ. Truva filminde €œAşŸil€ rolünde oynayan Brad Pitt€™in botları Gaziantepli yemeni ustası Orhan ö‡akıroğŸlu tarafından yapılmışŸ. Brad Pitt, ö‡akıroğŸlu€™na üzerinde, €œMr. Orhan, thank for the boots (Orhan Bey botlar için teşŸekkürler) yazılı imzalı fotoğŸrafını göndererek emeğŸe olan saygısını göstermişŸ.
Yemeni, halk oyunları ekiplerinin ayak aksesuarları içinde vazgeçilmez bir aksesuar olmuşŸ durumda. Televizyonlarda izlediğŸimiz çok sayıda dizideki oyuncuların ayaklarında görüp imrendiğŸimiz Yemenilerde, Gaziantepli Yemenicilerden.
€œDost başŸa düşŸman ayağŸa bakar€ atasözümüzün gösterdiğŸi yol doğŸrultusunda, düşŸmanlara ayağŸımızın sağŸlam ve sıhhatli olduğŸunu göstermemiz gerekiyor. Bu amaçla Recep usta gelen müşŸterilerine önce çarığŸı ayaklarına giyerek denemelerini istiyor. Bu davranışŸ normal gelebilir size, ayakkabıcılarda aynısını yapıyor. Ancak Recep Usta€™nın yönteminin bir farkı var. Ayakkabıcılar Ayakkabı denerken, ayakta çorap olmasını isterler. Bu amaçla yedek çorap bile bulunur ayakkabıcılarda. Ancak yemeniyi denerken çoraplar özellikle çıkartılır. Bunda amaç rahatlığŸı en önemlisi ferahlığŸı hissetmektir. AyağŸa çorapsız giyilen yemeni sıcak havalarda güzel bir ferahlık bırakır.
Yemenici Orhan Usta ile Yemenilerin kuşŸattığŸı nostaljik dükkanda yolculuğŸa çıktık.
Yemenicilik€™in Türkiye€™ye Yemenden geldiğŸi tahmin ediliyor. Yemenden geldiğŸi için bu adı aldığŸı söyleniyor. Bir başŸka rivayette ise Yemeni Ekber adlı kişŸinin ilk bu işŸi yaptığŸından dolayı bu ismi aldığŸı söyleniyor.
Yemenicilikle uğŸraşŸanlara Yemenici/ KöşŸker denilmekte.  Yemeninin üstü deri, altı köseledir. En sağŸlam yemeni Manda derisinden yapılır. Dana, keçi gibi sert deriler kullanılır. Ancak motiflerin değŸişŸmesi ile yumuşŸak geçişŸler de koyun derisi de kullanılabilir.
Yemeni yapılı ve renklerine göre de isimlendirilmişŸ. Bu sebeple çok sayıda ismi var. Bunlardan bazıları.
YapılışŸlarına göre
a)GülşŸeftali: Kırmızı köseleden kulaklı ve kulaksız olarak yapılır.  Daha çok zenginler giyermişŸ.
b)Annubi: Mor köseleden yapılır. Yalnız kulaklı olur.
c)Siyah yemeni: Siyah köseleden yapılır. Halk tarafından giyilir.
d)Merkep Yemeni
e)Atıncalı(gülden) Yemeni
f)Kulaklı Yemeni
g)Metelik

Numaralarına göre: Küçük Hasbe/ 7 yaşŸ, Büyük Hasbe /9-10 yaşŸ, Bostan 34-35, Zenger/38-39, Ges/40-41, Lorbo/42, Kaba Lorbo/43, ö–zger/44, Uluayak/45 ve Zeber hiçbir numaraya uymayan.
Siyah ve Kırmızı yemeni dışŸındakilerin bir seri üretimi yok. İstenilen, renk ve modelde yapılıyor. Talep edilen her yeni ürün farklı bir modelin doğŸmasına sebep oluyor. Bu sebeple isterseniz kafanızdaki tasarımı söylüyorsunuz, dünyada sadece sizin giyebileceğŸiniz bir yemeni ortaya çıkıyor.
Yemeni çiftlerinin diğŸerleri ile karışŸmaması için bir birlerine iple bağŸlanmışŸtır. İple bağŸlanan Yemeniler toplu olarak dükkanın duvarlarına asılıyorlar. Toplu halde asılan bu yemeniler renkleri ile her geçenin dikkatini çekiyor.
Yemeninin büyüsüne kapılan özellikle bayanlar, yemenicilerin yolunu tutuyor. Kendini özgür ve tarzlarını özgün oluşŸturmak isteyenler için Yemeniciler bir zaman daha aramızda olacak gibi.
ö–zelikle yaz aylarını serin bir ayakla geçirmek isteyenleri Yemeninin sağŸlıklı ve ferah dünyasına çağŸırıyoruz.
Dün sadece siyah ve Kırmızı renklerin hakim olduğŸu Yemeniciler ö‡arşŸısında şŸimdilerde renkler çoğŸalmışŸ, ama Yemeniciler azalmışŸ. Son Yemenici kepenklerini kapatmadan yetişŸmekte fayda var, Yemenin büyüsüne. Yoksa bir türküden başŸka bir şŸey kalmayacak dudaklarımızda€ Yemenimde hare var/ yüreğŸimde Yare var€
¼br> Hare: yemeninin üzerinde bulunan dalga

*k1polat@hotmail.com

About author

BUNLARDA İLGİNİ ÇEKEBİLİR

Leave a reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *