MaraşŸ İşi Sırma İşlemeciliği

maraisi1.jpgmaraisi4.JPGSim sırma işlemeciliği MaraşŸ işi, dival işi, mukavva işi, bastırma işi ve tepebaşı gibi isimlerle bilinmesine karşın orijinal kökeni KahramanmaraşŸ olduğundan ve en çok bu ilde yapıldığından tüm dünyada MaraşŸ işi olarak bilinmektedir. Sim sırma işi tersi ile yüzü farklı görüntüde olan, altın ve gümüşŸ renkte sim ve sırma kullanılarak yapılan tek yüzlü bir işleme sanatıdır.
Tarihçesi: Bu orijinal işŸlemenin tarihi Selçuklular devrine kadar uzanır. Her ne kadar bazı kaynaklarda Arap Yarım adasından geldiği bildirilmekte ise de kullanılan desen ve motifler bunun öz bir Türk el sanatı olduğunu göstermektedir. Sırmacılık önceleri saraçlar tarafından yapılırdı. Selçukluların dağŸılmasından sonra ortaya çıkan beyliklerden Dulkadiroğlu Beyliğinin merkezi Maraş, Elbistan ve çevresi idi.  Bu dönemde Osmanlı sarayına gelin giden DulkadiroğŸlu Beyinin kızı Emine Hatun€un çeyizleri arasında bulunan sırma işleri saray çevresinin dikkatini çekmiş ve  çok beğenilmiştir. Bundan sonra Fatih Sultan Mehmet’e gelin giden Dulkadiroğlu Beyinin kızı Sıddi Mükrime Hatunun çeyizleri arasında 40 katır yükü çeşitli sırma işlerinin olması bu Türk el sanatının Rumeliye geçmesine yol açmıştır. Bu tarihten sonra Osmanlı Türk sanatında önemli bir yer tutan sırma işlemeciliği saraçlıktan ayrı özel bir sanat dalı haline gelmiştir. Osmanlı sarayına Maraştan giden bu iki gelinden sonra sırma işlerinin zengin aile kızlarının çeyizleri arasında bulunması gelenek halini almış,  hatta bu durum köylere ve aşiretlere kadar yayılmıştır. Köylerde gelin olacak kızlara sırma işlemeli fes alınıp takılması karşılıklı anlaşma şartı olup başlık parasından daha önemli bir yer tutmuştur.

marasisi2.jpg
Kullanım alanları: önceleri, evrak çantası, cüz kesesi, kahve ibriği torbası, nihaleler, terlik, pabuç, yatak örtüleri, bindallılar, gelinlikler, perdeler, divan örtüsü vb. eşŸyalarda kullanılırdı. Günümüzde ise, oda takımların, masa örtüleri, panolar, kırlentler, sehpa takımları, kutular, seccadeler, yatak örtüleri,  albüm kapakları gibi ürünlerde; dışŸ giyim de gece ve abiye kıyafetlerde, fantezi kıyafetlerde; iç giyimde gecelik, sabahlık vb. çanta, fular, etol, ayakkabı, terlik, broş, küpe, kemer, mendil, şal gibi giyim aksesuarlarında kullanılmaktadır. Eskiden kullanılmakta olan bindallı elbiseler günümüzde de düğün ve kına geceleri gibi özel günlerde halen kullanılmaktadır. Söz konusu bu orijinal Türk el sanatının gelecek nesillere aktarılması ve sürdürülebilir olması için günümüzde Üniversitelerin Meslek Yüksek okullarında ve Kız Meslek Liselerinde Sim Sırma İşlemeciliği bölümleri açılmakta ve Halk EğŸitim Müdürlüğü tarafından açılan kurslarda usta öğŸreticiler tarafından sim sırma işlemeciliği yaptırılmaktadır.
Kullanılan araç gereçler: Cülde, makaralık, askı, makat, biz, möhlike, Gereçler; Sim, sırma, çamaşır ipeği, balmumu, çiriş, solüsyon, uhu, tırtıl, kurt, kumaş, astar kumaş, nakışŸ ipliği, beyaz karton, gri karton, çimento kağıdı(Graft kağŸıdı), sarı karton, beyaz sabun, çeşitli pul ve boncuklar, silgi, çıkrık, çekiç, dikişŸ iğnesi, toplu iğŸne, büyük makas

marasisi3.JPG
Yapılışı: Kadife ve saten üzerine kösele kağıdı alınıp desen çizilir. Çizilen desenler mühlike ile oyularak çıkartılır. Daha sonra kadife üzerine yapıştırılır.  Desenin altı özel olarak hazırlanan karton ile kabartılıp cülde adı verilen özel tezgaha yerleştirilir. Cülde tezgahı üstünde çok katlı (3, 5 ve 7 kat) sırma veya sim ile alttan mumlanmışŸ iplikle karşŸılıklı tutturularak işlenir.
Kullanılan teknikler:
a) Sarma: Düz sarma, verev sarma, yarmalı sarma, kabartma sarma, delikli sarma
b) Pesent: Düz pesent, verev pesent
c) Balık sırtı
d) Hasır iğne
e) Aplike
f) Taç (kenar çalışŸması)

EMAİL: n-alp@hotmail.com

About author

BUNLARDA İLGİNİ ÇEKEBİLİR

13 Comments

  1. Hacer Akyürek 04 Şubat 2008 at 11:13

    Sayın Nazmiye Alp
    Hanımefendi daha önce sitenizide ziyaret ettim ve tarifleriniz o kadar net ve açıkki hiç bilmeyen biri bile rahatlıkla tarif üzerine başŸarılı olabilir. YaptığŸınız çalışŸmalar çok güzel ve özenli başŸarılarınızın devamını dilerim.

  2. ayşŸe demir 10 Mayıs 2008 at 11:10

    mrb Gazi üniversitesi öğŸrencisiyim.sim sırma işŸiyle ilgili ödevim var resimlere ihtiyacım var.Yardım eder misiniz?

  3. mazlume 26 Aralık 2008 at 13:48

    maras işŸi sim sırma yatak ortusu reklamlarını arastırıyorum ancak adrese ulasamıyorum temın edebılmem ıcın bu yatak ortulerını yapan zanaatkarlara nasıl ulasabılırım bana lutfen geri donermısınız;?saygılar ıyı calısmalar.

  4. Nazmiye 26 Aralık 2008 at 19:54

    Merhaba Mazlume
    Bana mail adresini ve ne zamana kadar lazım olduğŸunu bildirirsen
    araşŸtırır sizi bilgilendiririm.
    Nazmiye ALP

  5. aysel 11 Şubat 2009 at 00:37

    maraş işinde daha detaylı bılgıler verırsenız cok sevınırım ben tezgahı nerde bulabılırım saygılar

  6. Hasan Mahir 11 Şubat 2009 at 18:07

    Aysel hanım yazarımızdan emaille daha fazla bilgi alabilirisniz

  7. süreyya var 03 Ekim 2009 at 12:25

    sayın nazmiye hanım maraş işi tanıtımı için vermiş olduğunuz bilgilere çok teşekkür ederiz.sizden möhlike ve bizi nereden temin edebileceğimiz konusunda katkı bekliyorum.şimdiden teşekür ederim.sağolun

  8. kader yıldız 03 Haziran 2010 at 12:05

    Merhaba Nazmiye hanım takı tasarımı ve üretimi yapıyorum işyerim istanbul k.çarşı bölgesinde ,bir müşterim eğer altına serilen üzeri işlemeli bir örtü istedi ,bu teknikle yapılabilecegini düsündüm bunu nasıl yapabilirim veya yaptırabilirim ,ayrıca bu işlemede gercek altın kullanılabilirmi .Teşekkürler….

  9. Nazmiye Alp 13 Eylül 2010 at 20:23

    Merhaba kader hanım,
    Yazınızı tesadüfen gördüm.Öncelikle Maraş işi benim hobilerim arasında bu işle uğraşmıyorum.Ben Kahramanmaraş Halk Eğitim Merkezinde giyim alanında 2 yıldır ücretli usta öğretici olarak çalışmaktayım.Düşünceniz çok güzel ayrıca artık altın ve gümüş kullanılarakta bu iş yapılıyor.Benimle meil adresimle irtibata geçerseniz sizi Halk Eğitim müdür yardımcımız Mansur Pehlivan hocamıza yönlendirebilirim.
    iyi günler……

  10. nuran 17 Mart 2011 at 00:08

    sayın nazmiye hanım verdiğiniz bilgiler için teşekkür ederim,bende maraş işiyle ilgileniyorum ama istanbulda çiriş tozunu bulamadım,yardımcı olursanız çok memnun olurum.işlerinizde başarılar diliyorum.

  11. Gül 12 Nisan 2011 at 21:04

    İyi işlenmiş ve herkese göre daha uygun olan sim sırma örtüler salon takımları isteyenler bana ulaşabilir …

  12. tahir 03 Ocak 2012 at 08:56

    http://www.sirmasanati.com adresinden sırma işi ile nakşedilmiş özgün eserlere ulaşabilirsiniz.

    selamlar

  13. Melek Sima 29 Temmuz 2012 at 23:18

    Bordo kadife üzerine sarı sırma ile işlenmiş yatak örtüm var.5 adet küçük 1 adet orta boy parçası var.1977 yılında işlenmiş. Satılıktır. Meraklılarına duyurulur.

Leave a reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *