Gölgelerin Dans EttiğŸi Kent MİDYAT

midyat.jpgşžEBNEM EVREN Mimarisi, taşŸ konakları, kemerli geçitleri, gölgelerin dansettiğŸi labirent sokakları ile insanların, dinlerin ve dillerin en güzel biçimde harmanlandığŸı mistik kent Midyat, keşŸfedilmeyi bekliyor.
M.ö–. 13. yy da başŸlayan ve hiç değŸişŸmeyen tarihi ve mimari dokusu ile zamanın içinde bir yerlerde takılıp kalmışŸtır sanki, sarıkent Midyat. Ilıktır kentin taşŸ duvarları, yumuşŸak bir dokunuşŸtur insanın yüreğŸine. Dar sokaklarda yürürken elinizi dokundurursanız bir avlunun taşŸ duvarına ya da bir evin cumbasına, bu yaşŸlı kentin kalp atışŸlarını hissedersiniz avuçlarınızda.
MağŸara kenti anlamını taşŸıyan ‘Matiate’ zaman içinde ‘Midyat’ olmuşŸ. Yukarı Mezopotamya€™nın en eski şŸehirlerinden biri olma özelliğŸini taşŸıyan Midyat, Mardin€™e bir buçuk saat uzaklıkta. Kentte çıkarılan kalker taşŸı yıllardır Mardin de dahil bütün yapıların temelini oluşŸturan taşŸ ihtiyacını karşŸılamışŸ. Açık renkli, sarımsı yapıdaki kalker taşŸının en önemli özelliğŸi yumuşŸak olması. Böylece taşŸ ustaları kolayca işŸleyip, kentin mimarisinde kapı pencere kenarlarından, sütun ve kemerlere kadar birçok taşŸ yapıda, en küçük bir ayrıntıda dahi görülebilen zengin süslemeleri yaratabiliyorlar. ï¿½
Midyat€™ta daracık sokakların böldüğŸü evler, öyle bir düzenle yapılmışŸ ki, gölgeler insanları yazın sıcağŸından koruyor, ancak asla diğŸer evin üzerine düşŸmüyor. GüneşŸ ışŸınlarının aksine düzenlenen bu daracık sokaklarda evlerin pencereleri diğŸer evin penceresiyle gözgöze gelmiyor€¦
Birbirlerine 3 km uzak olan Estel ve Eski Midyat olmak üzere iki ayrı yerleşŸim yeri ve dokuz mahalleden oluşŸan Midyat€™ta;  Müslümanlar, Hristiyanlar ve Yezidiler birarada yaşŸıyor, böylece Türkçe kadar, Arapça ve Kürtçe’de konuşŸuluyor bu ilçede.
Midyat€™ın €˜Dörtyol€™ denilen merkezindeyiz, gümüşŸ ve altın işŸlemeciliğŸinde ülke çapında ün yapmışŸ Süryani ustalarının ve taşŸ işŸçiliğŸinin yapıldığŸı  yan yana dizilmişŸ dükkanların önüne atılmışŸ alçak taburelerde, tavla oynayıp bir sigara sarımı mola verenlerin yanından geçiyoruz. ևarşŸıda dizilmişŸ 25 kadar küçük atölyede, tamamen el emeğŸine dayanan yüzük, gerdanlık, bileklik, vazo gibi bir çok aksesuar ustalar tarafından yaratılıyor. El sanatlarında özellikle Telkari denilen gümüşŸ işŸlemeciliğŸini yurt dışŸına ihracat yapacak kadar gelişŸtirmişŸ Midyatlılar. Yemeklerde baharat en cömert kullanılan süsleyicilerden biri Midyat€™ta. Kaburga dolmasından et yemeğŸinin her çeşŸidine, koyu kıvamlı mercimek çorbasından, etli bulguruna, ince açılmışŸ içli köftesinden etli ekmeğŸine€¦ Sanki renkli bir tablonun hazırlanması gibi kuruluyor çeşŸit çeşŸit yemek ve tatlılı sofralar. Biz de kapalıçarşŸıda bol acılı ve  soslu bir dürüm ve ayranla acıkan karnımızı doyurduktan sonra , çarşŸıyı ardımızda bırakarak kendimizi Midyat€™ın dar sokaklarına atıyoruz.

Midyat’ın labirent sokaklarında kaybolmadan önce, küçük bir kahvenin önüne atılmışŸ taburelere ilişŸiyoruz. Amaç; birer yorgunluk ‘mırra’sı içmek. Yöreye özgü bu kahve, oldukça acı ve koyu. DamağŸımızda yer eden kahvenin keskin kokusu ve tadıyla, rastgele bir sokağŸa giriyoruz. Cumbalı taşŸ evlerin arasında yürürken, dar sokaklarda ulaşŸım ve taşŸımacılığŸın eşŸek ve katır gücüyle yapıldığŸını öğŸreniyoruz. Hatta dar sokaklara araç giremediğŸi için belediye çöp toplama işŸini €˜kadrolu eşŸekler€™le yapıyor. ևan seslerinin ezan seslerine karışŸtığŸı Midyat’ta, Suryaniler hiç bir oyuntuda taşŸ oymacılığŸındaki hünerlerini esirgememişŸler. Evlerin küçük, taşŸ avlularıyla sokak arasındaki geçişŸi oluşŸturan ahşŸap kapılarında dahi, yaratıcılığŸın ince zevki çarpıyor göze.
Midyat Konuk Evi kentteki en güzel evlerden biri. Sahibi İshak Sabo bu evi devlete bağŸışŸlamışŸ. Ev restore edilerek konuk evi olarak kullanılmaya başŸlamışŸ. Yine taşŸtan yapılan evde, mobilya, kilim ve perdeler ve diğŸer bütün ayrıntılarda yöreye özgü, geleneksel eşŸyalar kullanılmışŸ.

Bölgedeki en ünlü antik manastır, ilçenin 22 km doğŸusuna düşŸen Mor Gabriel Manastırı. Fresk ve figürleri ile dikkat çeken ve dünyanın en eski hristiyan manastılarından biri olan manastırın temelleri, M.S. 397 yılında Mor Samuel ve Mor Semun adında iki Süryani tarafından atılmışŸ. Bodur meşŸelerle kaplı hafif dalgalı kalker kayalık arazide alçak bir tepeye kurulmuşŸ, ziyaretçilerini bekliyor.

sebneme1977@hotmail.com

About author

BUNLARDA İLGİNİ ÇEKEBİLİR

3 Comments

  1. yılmaz 30 Nisan 2008 at 13:37

    sana ne kadar teşŸekkür etsem azdırr benim memleketımı senden daha iyi ve daha kaliteli kimse tanıtmadıı çok teşŸekkürler. herkesi midyata davet ediyorumm ama? film çekecek olanlar hariçç.

  2. hamza aslan 18 Mart 2010 at 13:30

    süpper siniz gençler memleket gibisi yok

  3. fethullah akkurt 04 Mayıs 2010 at 14:25

    hakketen midyatı bu güne kadar böyle güzel tanıtan böyle güzel yorumlayan olmadı ben bir midyatlı olup bukadar güzel yorumlıyamazdım

Leave a reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *