Darbe Mağduru Külekler

kulekciSiyah ve beyazın birbirine karıştığı, 12 Eylülün hüzünlü perdesini araladıkça, darbenin hayatımızın tam ortasından geçtiği görülüyor.  Demokrasinin, özgürlüğün, millet iradesinin çiğnendiği bir ülkede hiç aklınıza gelir mi idi yoğurt külahlarının da yasaklanacağı?
Suçlu küleklerin izine düştük, gazi şehir Gaziantep’te. Taştan evlerin gölgesinde ilerleyerek, Gaziantep kalesine yaklaştıkça, çekiç korosunun asırlık melodisi tik taklar sardı bedenlerimizi. Bir yanda çekicin bakırla dans ettiği bakırcılar çarşısı, diğer yanda kalaycılar, diğer ara yolda habhabçılar.  Ve hemen ötede külekçiler çarşısı karşılıyor bizi.

Darbe dönemlerinde “Egemenlik Kayıtsız Şartsız Milletindir” vecizesi nasıl ki demokrasi meclisinde tabeladan başka bir anlam ifade etmez ise Külekçiler Çarşısı da, nostaljik bir hatıradan başka bir anlam taşımıyor.
Eskiden küleklerin boy boy yan yana dizildiği çarşıda şimdi elekçiler bulunmakta. 12 Eylülde külek sağlık gerekçesi ile yasaklandıktan sonra, kimi külekçiler kepenklerini kapatmış, kimileride elekçilik işine yapmaya başlamışlar.

Tarihi külekçiler çarşısında yoğurdumuzun tadı eski külekçilerin kapısını çalıyoruz. Ancak birkaç ustadan başka külek işi ile uğraşan kalmamış. Tarihi Çarşı girişin deki tabelada “Külekçiler Çarşısı” yazmasa belki külekçileri bile fark etmeden geçip gideceğiz.

Kalan birkaç ustanın anlattığına göre Bursa’dan, Gaziantep’e gelen ağaçlar Antepli ustaların elinde evlerin vazgeçilmez malzemelerinden birisi haline gelmiş.

Külek Çeşitleri
Ölbe olarak ta adlandırılan küleğin; Boylarına göre cüzden, gez, orta çatı. Kullanıldıkları yere göre ise, çerez küleği, çoban küleği, baklava küleği, yoğurt küleği gibi çok sayıda külek vardır.

Ne Zaman ve Neden Külekçilik Yasaklandı?

Milletin siyasi iradesine müdahale etmekle kalmamış darbeler sanatı, zanaatı, gündelik yaşamı da yaşanmaz hale getirmiştir. Külekçikten geriye bir çarşının ismi birde birkaç ustanın meraklılarına yaptığı süs amaçlı külekler kalmış.

Çok sayıda çeşidi olan külek, en çok yoğurt için kullanılmış. Tarihi elmacı pazarına küleklerle köylerden gelen yoğurtlar burada satılmış yılarca. Külekteki yoğurtla tahtadan yapıldığı için sağlık sorunları taşımadığı gibi tahta yoğurdun suyunu çekmesi sebebi ile kalıp kalıp yoğurtlar taşınmış yıllarca köylerden Gaziantep’e.
12 Eylül darbesinden sonra dönemin askeri belediye başkanı Albay Ahmet Turan Ertuğ tarafından küleklerin üzerine örtülen bezlerin çocuk bezi olarak da kullanıldığı iddia edilerek, Külekçilik yasaklanmış. 

kalek1Külek yoğurdun suyunu çekerek sulanmasını önlemiş asırlarca. Plastik kaplara konulan yoğurt sulanmış olarak tüketiyoruz artık. Yoğurdu kanserojen maddeler içeren plastik kaplara teslim ettik. Hiç olmazsa irademize, demokrasiye sahip çıkalım. Darbelerle yoğurdu sulandırılmasına göz yumduk, demokrasinin sulandırılmasına göz yummayalım.

Tagged with:

About author

BUNLARDA İLGİNİ ÇEKEBİLİR

1 Comment

  1. mehmet aydoğdu 11 Haziran 2010 at 06:41

    kendilerini ilerici zanneden yobaz anlayışın eseri, yaptıklarıyla muhtemelen gurur duyuyorlardır:(

Leave a reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *