Canbolat (Tekye Camisi)

canpolat1.jpgTRUVA Cumhuriyet Alanı yakınında olup adını verdiğŸi Tekke Mahallesindedir. Bazı kaynaklarda €œCanbolai Camisi, Canboladiyye Camisi, CanboladoğŸlu Camisi€ adlarıyla geçen cami €œCanbolad PaşŸa Külliyesi€™nin€ merkez yapısıdır.
Evliya Çelebi€™nin €œCanboladoğŸlu€™nun padişŸahane (padişŸaha yakışŸacak) camii€ sözüyle betimlediğŸi bu caminin, vakfiyesindeki (vakıf senedi) adı, €œTekke Camisi€™dir.€
Canbolad Bey, Mevlana Celaleddin-i Rumi€™nin hayranlarındandı; onun adına yaptırdığŸı tekkenin önüne bu camiyi yaptırdı ve €œTekye Camisi€  adını verdi.Bu cami taşŸıdığŸı teknik özellikler yanında, görünüm itibarıyla da yöresindeki benzeri yapılardan farklı olup; yerel teknik uygulamaların dışŸında Osmanlı sanatıyla entegre olmuşŸ nitelikler taşŸımaktadır.Görünüm mimarisi bakımından Kilis€™in en önemli camisi olan bu yapı kuzey yönü ve buradaki cümle kapısı, kapının doğŸusundaki ve batısındaki pencereler, pencere alınlıklarındaki çiniler, çörtenler  ve  çörtenlerin altındaki rozetler, ustalıkla sanatı birleşŸtiren uygulamalardır.Yapının diğŸer üç cephesinde altlı üstlü pencereler (üstteki pencereler vitraylı) yer almaktadır. Bu pencerelerin tümü düz  atkılı ve dikdörtgen olup, pervazları siyah, sarı renkli mermerdir.

tekyecamii.jpg

Yöresi medrese hücreleri ile çevrili olan caminin, genişŸ bir avlusu ve görkemli bir girişŸ kapısı vardır. Zemini beyaz taşŸlarla döşŸenmişŸ olan avlunun sağŸında çift bilezikli bir kuyu ve önünde taşŸtan yapılmışŸ bir abdesthane  bulunmaktadır.Harimi örten tek büyük bir kubbe, beşŸ kemerli son cemaat yeri ve kare planı, yapının temel özelliklini oluşŸturur.
ö‡okgen kasnaklı olan kubbe, €œ14.40 metrelik€ çapıyla Kilis€™in en büyük kubbesidir. Son cemaat yeri ile harimin tüm alanı kubbelerle örtülmüşŸtür. Büyük kubbe görkemli görünümü ve diğŸer kubbelerle ahenkli uyumuyla dikkatleri üzerine çekmektedir.
Tekke Camisi€™nin  akıldan çıkmayacak bölümleri mihrabı ve minberi olup; ustalık (taşŸ işŸçiliğŸi ) kadar kullanılan taşŸlar  (renkli taşŸlar) belleklerde iz bırakacak kadar güzeldir.
Mihrabın taşŸlarının özenli ve düzenli işŸlenmesi, kimi meraklılara göre caminin yapım tarihinin – hangi tarihte yapıldığŸının – ipucunu verir.
Dokuz taşŸ basamakla çıkılan minberde de, yapı ve renk bakımından değŸişŸik taşŸlar kullanılmışŸtır. Evliya Çelebi€™nin de  hayranlıkla betimlediğŸi bu yapı döneminin en güzel örneklerinden biridir.Yarım daire biçimindeki mihrabı, Kilis€™te özgünlüğŸü koruyan iki mihraptan biridir. Renkli mermer kullanılarak yapılan süslemeleri,  birbirine geçen motifleriyle  Zengi (XIV ve XV.Yüzyılda şžiraz  yöresine egemen olan beylik) ve Memlük sanatı izlerini taşŸır.       canpolat.jpg

1553 yılında yapılan minberin tümü renkli mermer, özgündür.  Harimdeki ilgi çeken objelerin başŸında gelen minber, mermer işŸçiliğŸi yanında bitkisel ve geometrik örgeleriyle ünlüdür.Harimin kuzey yönünde ağŸaçtan yapılmışŸ mahfiller de özgün olup, balkon biçimindedir. Minare caminin kuzeybatı köşŸesinde, son cemaat yerinin hemen yanındadır. Siyah ve beyaz kesme taşŸlardan yapılan kaidenin köşŸeleri mukarnaslı, gövdesi de üç bileziklidir. Silindirik bir görünümü olan gövde yuvarlak olmayıp çokgendir. Kilis€™in en yüksek minaresi olan bu yapının şŸerefe altı derin hücreli mukarnaslarla doldurulmuşŸtur. Külahı da taşŸ olan minarenin, mazgal biçiminde beşŸ adet penceresi vardır. 

About author

BUNLARDA İLGİNİ ÇEKEBİLİR

Leave a reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *