ERZURUM BEYAZ İHRAMLI GELİN

erzurum2.jpgerzurum1.jpgBulutlar eteklerinde Erzurum€™a kar taşŸır hep. Yollar beyaz bir resim kağŸıdına, kara kalemle çizilmişŸ siyah çizgiler gibi uzar kar beyazı içinde. İhramlarına dolanmışŸ kadınların ayak izleri ara sokaklarda birbirine karışŸır. Tarih bir Oltu taşŸından yapılmışŸ tespih taneleri gibi dizilmişŸtir, Cumhuriyet caddesi boyunca. Erzurum bir efsanedir, dadaşŸ hep kahraman  Erzurum bu yüzden mağŸrurdur palandökence.
Erzurum penceremizin önüne kar düşŸtüğŸün de ilk akla gelen şŸehirdir. şžehir batıdan girdiğŸimizde ilk görünürde yeni yapılan DadaşŸkent ve Atatürk Üniversitesi ile başŸlar gibi görünse de asıl Erzurum HavuzbaşŸı ile başŸlar.
HavuzbaşŸı Cumhuriyet caddesinin başŸladığŸı, yolların kesişŸtiğŸi bir başŸlangıç noktası gibidir. En büyük ve en renkli caddesi halkın mecburiyet olarak adlandırdığŸı Cumhuriyet caddesidir.
Cumhuriyet caddesi boyunca sağŸlı sollu dükkanlar uzar.  Dikkatinizi büyük etler sarılmışŸ lokanta camları arkasında ateşŸe karşŸı dönen dönerler oluşŸturur. Erzurum döneri yöreye has lavaşŸ ekmeğŸine sarıldığŸında tadına duyum olmayacak kadar güzeldir. Konu yemekten açılmışŸken Erzurum€™a has Ca🠠kebabını da hatırlamadan geçmek olmaz. CağŸ kebabı yatık dönerdir. AteşŸte pişŸen etler şŸişŸlere dizilerek kesilir. şžişŸlerle servis edilir. Siz yeter demedikçe şŸişŸler arka arkaya servis tabağŸınıza gelmeye devam eder.
Cumhuriyet caddesi boyunca sadece karnınızı doyurmazsınız. Bu cadde boyunca bir biri arkasına dizilmişŸ, birbiri ile güzellikte yarışŸan tarihi eserleri de görmek mümkün.
Cadde boyunca gözümüze çarpan en büyük iki cami Lala (Mustafa) PaşŸa Camii ve Ulu Camii€™dir. Camiler şŸehrin hemen hemen her yerinde güzellikleri ile dikkatinizi çeker. EğŸer bir ezan vakti bu camilerin ününden geçerseniz yanık sesli müezzinlerin sesinden ezanı hiçbir yerde dinlemediğŸiniz gibi okunduğŸunu fark edersiniz. Erzurum€™da Kazım Karabekir€™in emri ile felaketlerden şŸehrin korunması için bildiğŸimiz ezanın sonuna peygambere salavat getiren ifadeler eklenmişŸtir.
Cumhuriyet caddesi şŸehrin dününü ve bugününü ele veren bir uzun yoldur. Dünyanın en yüksekte en kalabalık şŸehri olan Erzurum€™un Cumhuriyet caddesinde en çok gözünüze takılanlar üniversite öğŸrencileri olacaktır. Erzurum için geçimini öğŸrenci ile sağŸlayan şŸehirde demek mümkün.
Erzurum€™da ki öğŸrencinin bu çokluğŸu günümüze has bir şŸey değŸil. Erzurum ilim ve bilimin gelişŸtiğŸi eğŸitim ve öğŸretimin zirveye ulaşŸtığŸı şŸehirlerimizden birdir. EğŸitimde ki gelişŸmesini, büyük bilim adamlarını yetişŸtirmesini bağŸrında barındırdığŸı medreselere ve soğŸuğŸa borçludur. Altını çizelim ki havasının soğŸuk olmasından dolayı, dışŸarıda gezip tozma imkanı fazla olmadığŸı için Erzurum ilim yapmaya en müsait yerlerden birisidir.
Dikkatimizi çeken iki medrese vardır. İlhanlılardan(1310) günümüze kalan bu medrese LalapaşŸa Caminin  hemen yanında etrafı park haline getirilmişŸ tarihi inceliklerle donanmışŸ bir medresedir. Bu medresenin girişŸinde dikkatimizi en çok çeken çift başŸlı kartal motifidir. erzurum3.jpg
Türkiye€™nin beklide dünyanın en güzel mimari özelliklerinden birine sahip Çifte Minareli Medrese görenleri büyülemekte. Omzunu ulu camiye dayamışŸ, yüzünü Erzurum kalesine dönmüşŸ göğŸe yükselen çifte minaresi ile elini sonsuza açmışŸ gibidir. Kitabesi olmadığŸı için kim tarafından yapıldığŸı tam olarak bilinmese de; Selçuklu Sultanı Alaaddin Keykubat€™ın kızı Hundi Hatun veya İlhanlı hanedanlarından PadişŸah Hatun tarafından yaptırılmışŸ olabileceğŸi düşŸüncesi ile adına Hatuniye Medresesi de denilmektedir. Genellikle 13. yüzyılın sonlarında yaptırıldığŸı kabul edilmektedir
İki katlı medrese tarihte ilme büyük katkılar sağŸlamışŸ, nice kalem ehlinin ve bilim ehlinin yetişŸmesine sebep olmuşŸtur. Bugün tarihi nostalji  yaşŸamak isteyenler taşŸ duvarların arasında eski zamanlardan gelen tınıları bir yudum çayın eşŸliğŸinde duyabilir.
Çifte Minareli medresenin hemen karşŸısında bulunan Erzurum Kalesi€™nin M.S. 5.yüzyılın ilk yarısında Bizanslar tarafından yaptırıldığŸı tahmin edilmektedir kale surlarından Ulu Cami€™i, Çifte Minareli Medrese€™yi ve Erzurum€™un sırtını dayadığŸı Palandökeni, mevsim uygunsa seyretmeden Erzurum görülmüşŸ sayılmaz. Kale içindeki bulunan belki bir minare, belki saat kulesi, belki gözetleme kulesi yada hepsini birden işŸlevlerinden dolayı hepsini içine alan bit kuleyi de görebilirisiniz.
Erzurum gidip de Oltu taşŸı çarşŸısını görmemek olmaz her halde. Kalenin eteklerine tutunmuşŸ bu çarşŸıda Erzurum€™un ilçesi Otludan çıkarılan yumuşŸak taşŸın işŸlenmesi ile yapılmışŸ el sanatlarının en güzel işŸçiliklerini görebilirisiniz.
Siyah Oltu TaşŸı ile beraber işŸlenen altın ve gümüşŸün sanat eserine dönüşŸtüğŸünü görmek insanı ayrıcalıklı kılacaktır. Hele birde sevdiklerinize alacağŸınız, Oltu taşŸı bir yüzük, bir küpe yada bir tespih Erzurum€™u sevdiklerinize götürmek yada sevdiklerinizi Erzurum€™a getirmek anlamına gelecektir.erzurum4.jpg
Erzurum hep kar değŸildir baharda gelir geç olsa. Yaz da geçer kavak yelleri ile. Palandökenin zirvesine çekilince kar Erzurum ovası yemyeşŸil olur. Yaz mevsiminde ovada hayvanlar için biçilen ot yığŸınlarını görmeniz mümkündür. Erzurumlular çayırlarını biçerken yöreye özgü semaverlerinde yaptıkları çayı kıtlama şŸekerle içmeden edemezler.
Erzurum kışŸın Palandökende kayak, kahvelerde Halk ozanlarının sazında türkü, yazın düğŸünlerde bar, at üstünde cirit olarak çıkar karşŸımıza.
Tarihi güzellikleri kirlenmesin diye mevsimlerin en uzunu kışŸ aylarında, beyaz bir ihram (kadınların giydiğŸi örtü) ile kapanır şŸehrin üzeri. Bu yüzden; tacı Palandöken, peçesi Aziziye Tabyaları, gerdanlığŸı Çifte Minareli Medrese olan ve her kışŸ yenilenen düğŸünle taze bir gelindir Erzurum, Nine Hatunca…

About author

BUNLARDA İLGİNİ ÇEKEBİLİR

1 Comment

  1. ayşŸen 24 Şubat 2007 at 00:49

    Erzurum karı buzu tozu ile meşŸhur bir kent. eski anılarımı tazelediğŸiniz için teşŸekürler.

Leave a reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *